Acı düşünmeyi Öğretir. İnsanı bulunduğu anın ötesine taşımak isteyen bir bulut misali yücelere çevirtir yüzünü. Acı, aslında insan ruhunun en sert ama en etkili öğretmenidir.
İnsanın çektiği her acı fiziksel değildir. Ruhsal acılar ise düşündürtür insanı. Sorgulatır. Evirir çevirtir. İnsanın keyfi yerindeyken haz içinde debelenirken, yüce düşünceler uğramaz yanına. İnsan zihni, doğası gereği konforu sever çünkü; her şey yolundayken, o "haz içinde debelenme" hali zihni bir nevi uykuya daldırır gibi uyuşturur. Sorgulama gereği duymazsınız çünkü sistem zaten pürüzsüz işliyordur.
Ancak acı kapıyı çaldığında... İşte o zaman insan acıdan kasılır, o konfor alanı paramparça olur. Her şeyin künhüne varmak ister gibi ruhunun derinliklerine dalar. Bir zaman sonra kendiyle hemhal olma keyfiyetini keşfeder insan. Arzularımızın peşinde koştuğumuz anlar bizi dış dünyaya, vitrine bağlar. Acı ise bakışlarımızı içeriye, "ruhumuzun derinliklerine" çevirir. O anlarda insan artık yüzeysel davranıp hissetmekten kopar, içsel derinliklerine geçiş yapar. Yüzeysel dertlerin yerini, varoluşsal sancılar ve "Neden?" sorusu alır. Bu soru, felsefenin ve bilgeliğin ilk basamağıdır.
Acıyı bir öğretmene benzetmek bu anlamda çok manidar. Acı, insanı bulunduğu dar kalıptan çıkarıp daha geniş bir perspektife zorlar. Tıpkı bir bulutun yükselip yeryüzünü bütüncül görmesi gibi, acı çeken insan da hayatın geçiciliğini ve asıl değerli olanı (künhüne varmayı) daha net ayırt etmeye başlar.
Ruhsal acı insanı dönüştüren bir güce sahiptir. Fiziksel acı geçer, ancak ruhsal acı iz bırakır ve o izler yeni bir karakter inşa eder. Bu durum şöyle de formüle edilebilir:
Haz: İnsanı olduğu yerde tutar, tekrara düşürür.
Istırap: İnsanı harekete zorlar, tekamül ettirir.
"Dünya herkesi kırıyor ve sonra bazıları işte o kırık yerlerinden güçleniyor." diyen Ernest Hemingway, ne kadar doğru bir noktaya temas etmiş.
Acıdan kasılmak, aslında ruhun genişlemek için verdiği bir çaba gibidir. İnsan, kendi karanlığına dalmadan gerçek ışığını keşfedemiyor maalesef. Bu derinlikli bakış açısı, modern dünyanın "sürekli mutluluk" dayatmasına karşı çok kıymetli bir duruş sergiliyor.
Acıdan kaçmak aslında insanın kendi potansiyelinden ve özünden kaçmasıdır. Modern kültür, acıyı "tedavi edilmesi gereken bir hata" veya "vakit kaybı" gibi sunduğu için, insanlar ilk sızıda dikkati dağıtacak eğlencelere, tüketime veya uyuşturucu etkilere sığınıyor. Ama bu sadece kendinden kaçışın kamufle edilmesinden başka bir şey değildir.
Ancak bu kaçışın da ağır bir bedeli var. Peki, nedir bu bedel?
Mesela duygusal sığlık... Acıyı tanımayan, neşeyi de hakkıyla tanıyamıyordur aslında. Zıtlıklar bittiğinde duygular grileşiyor zira.
Ya da anlam kaybı... Derinleşme şansını kaybeden insan, hayatın zorlukları karşısında savunmasız kalıyor. Çünkü derinliği olmayan bir ruh, sağlam ilkelere de dayanmıyorsa, fırtınalı bir denizde alabora olmaya mahkumdur.
Bir de yüzleşme korkusu var... İnsan acıdan kaçarken aslında kendisiyle tanışma fırsatını tepiyor. İnsan içten içe bilir ki "ruhun derinliklerine dalmak" cesaret ister; ama o derinlikte sadece acı değil, aynı zamanda büyük bir bilgelik ve güç de yatar.
Belki de modern insanın en büyük yanılgısı, mutluluğu acının yokluğu sanmasıdır. Oysa gerçek olgunluk, acıyla beraber büyüyebilmek ve onu ruhun bir parçası kılıp "yücelere" bakabilmektir.
Yine de insan acıyı bir öğretmen olarak kabul etse de mazoşist bir şekilde kendine eziyet etmeyi seçmemeli. Acının peşinden koşulmaz ancak doğası gereği dünya hayatını yaşarken acılarla karşılaşmak kaçınılmazdır. Önemli olan acıyı yok saymak ve kaçmak değil, onu kabullenip, öğrettiklerinin ne anlama geldiğini anlama bilgeliğini kazanmaktır.
İnsan kendiyle baş başa kalmaktan korkmamalı, aksine bunu bir zenginlik ve olgunluk olarak kabul etmelidir. Hayatını derinlikli, dolu dolu yaşamanın yolu da bu olsa gerek.
Yorumlar
Yorum Gönder